Βραχυχρόνιες μισθώσεις: Το κράτος σφίγγει τον κλοιό με νέους περιορισμούς και μη μεταβιβασιμότητα αδειών

Το κανονιστικό πλαίσιο για τις βραχυχρόνιες μισθώσεις γίνεται πιο αυστηρό, με στόχο την προστασία του οικιστικού αποθέματος και την αντιμετώπιση της στεγαστικής κρίσης. Για το 2026, οι περιορισμοί παγιώνονται και επεκτείνονται γεωγραφικά, ενώ η άδεια αποσυνδέεται από το ακίνητο στις «κορεσμένες» περιοχές, αλλάζοντας τα δεδομένα στις μεταβιβάσεις και στην αγορά ακινήτων. Στην Αθήνα, οι περιορισμοί που τέθηκαν σε ισχύ από το 2025 ισχύουν, ενώ από την 1η Μαρτίου 2026 εντάσσονται και νέες περιοχές στη Θεσσαλονίκη.

Η «παγίδα» της μεταβίβασης: Η άδεια δεν ακολουθεί πλέον το ακίνητο

Η σημαντικότερη αλλαγή αφορά τη μη μεταβιβασιμότητα της άδειας στις ζώνες όπου ισχύουν απαγορεύσεις. Η άδεια παύει να θεωρείται συνοδευτικό στοιχείο του ακινήτου. Εάν ένα ακίνητο σε ζώνη αναστολής έκδοσης νέων αδειών αλλάξει χέρια, η καταχώριση στο Μητρώο Βραχυχρόνιας Μίσθωσης διαγράφεται αυτομάτως. Ο νέος ιδιοκτήτης δεν έχει δικαίωμα να εκδώσει νέο Αριθμό Μητρώου Ακινήτου (ΑΜΑ), γεγονός που τον υποχρεώνει να διαθέσει το ακίνητο αποκλειστικά για μακροχρόνια μίσθωση ή για ιδιοκατοίκηση. Η εφαρμογή του μέτρου θα γίνεται μέσω του Μητρώου Βραχυχρόνιας Μίσθωσης της ΑΑΔΕ, με μπλοκάρισμα νέων εγγραφών στις ζώνες που εντάσσονται στον περιορισμό.

Αθήνα: «Πάγωμα» στα 1ο, 2ο και 3ο Διαμέρισμα και το 2026

Στον Δήμο Αθηναίων, το καθεστώς των περιορισμών που τέθηκε σε ισχύ από το 2025, συνεχίζεται και το 2026. Η αναστολή έκδοσης νέων αδειών καλύπτει το κεντρικό τμήμα της πρωτεύουσας και τις περιοχές που δέχονται τη μεγαλύτερη τουριστική πίεση: το 1ο Δημοτικό Διαμέρισμα (Πλάκα, Μοναστηράκι, Σύνταγμα, Ομόνοια, Κολωνάκι, Εξάρχεια, Ιλίσια, Νεάπολη, Κουκάκι), το 2ο Δημοτικό Διαμέρισμα (Μετς, Νέος Κόσμος) και το 3ο Δημοτικό Διαμέρισμα (Πετράλωνα, Θησείο, Γκάζι, Βοτανικό, Μεταξουργείο, Ρουφ). Στις περιοχές αυτές, κανένα ακίνητο δεν μπορεί να εισέλθει στην αγορά της βραχυχρόνιας μίσθωσης.

Θεσσαλονίκη: «Πάγωμα» στην Α’ Δημοτική Κοινότητα από 1η Μαρτίου 2026

Από την 1η Μαρτίου 2026, το μοντέλο της Αθήνας εφαρμόζεται και στη Θεσσαλονίκη. Το «πάγωμα» των νέων αδειών θα ισχύσει αρχικά για το 2026, με πρόβλεψη δυνατότητας παράτασης και σε επόμενα έτη. Θα αφορά στην Α’ Δημοτική Κοινότητα, όπου εντοπίζονται 4.800 από τις 7.500 συνολικά καταχωρίσεις ακινήτων βραχυχρόνιας μίσθωσης του Δήμου. Η ζώνη απαγόρευσης περιλαμβάνει: το ιστορικό και εμπορικό κέντρο (Πλατεία Αριστοτέλους, άξονες Εγνατίας και Τσιμισκή), την περιοχή των Λαδάδικων και του Λιμανιού, την παραλιακή ζώνη έως τον Λευκό Πύργο, καθώς και τις γειτονιές γύρω από τη Ροτόντα, την Καμάρα, τη Ναυαρίνου, τη Βαλαωρίτου και την Άνω Πόλη.

Αυστηρότεροι έλεγχοι και προδιαγραφές ασφαλείας

Το κράτος εντείνει τους ελέγχους νομιμότητας μέσω μικτών κλιμακίων του Υπουργείου Τουρισμού και της ΑΑΔΕ, εστιάζοντας στην τήρηση σωρευτικών προδιαγραφών λειτουργίας και ασφάλειας. Τα ακίνητα πρέπει υποχρεωτικά να διαθέτουν: ασφαλιστική κάλυψη αστικής ευθύνης, υπεύθυνη δήλωση ηλεκτρολόγου και ρελέ διαφυγής, πυροσβεστήρες, ανιχνευτές καπνού και σήμανση εξόδου κινδύνου, πιστοποιητικό απεντόμωσης και φαρμακείο πρώτων βοηθειών. Οι ιδιοκτήτες θα ειδοποιούνται δέκα ημέρες προ του ελέγχου. Σε περίπτωση παραβάσεων, το πρόστιμο ορίζεται στις 5.000 ευρώ, ποσό που διπλασιάζεται σε περίπτωση υποτροπής εντός έτους και τετραπλασιάζεται σε τρίτη παράβαση.

Συμπέρασμα: Το 2026 θεωρείται έτος «δοκιμής» για την αποτελεσματικότητα των νέων μέτρων. Αν τα στοιχεία δείξουν αποκλιμάκωση της πίεσης στα ενοίκια και επιστροφή κατοικιών στη μακροχρόνια μίσθωση, δεν αποκλείεται η χρονική παράταση του μέτρου, ή και η επέκτασή του σε άλλες περιοχές υψηλής τουριστικής έντασης. Η στρατηγική του κράτους αποσκοπεί στην ισορροπία μεταξύ τουριστικής ανάπτυξης και κοινωνικής συνοχής.