Άνω Σκοτίνα: Το «φάντασμα» χωριό στους πρόποδες του Ολύμπου

Ένα ταξίδι στο χρόνο και τη φύση

Για όσους αναζητούν απόδραση από τον σύγχρονο πολιτισμό χωρίς να χάσουν τελείως την επαφή μαζί του, η Άνω ή Παλαιά Σκοτίνα Πιερίας προσφέρει μια μοναδική εμπειρία. Σε απόσταση μόλις μιάμιση ώρας από τη Θεσσαλονίκη, αυτή η ορεινή αετοφωλιά στους ανατολικούς πρόποδες του Ολύμπου, σε υψόμετρο 750 έως 900 μέτρων, είναι ένας τόπος όπου η ιστορία και οι θρύλοι αναπνέουν ελεύθερα.

Οι δρόμοι που οδηγούν στο παρελθόν

Υπάρχουν τρεις βασικές διαδρομές για να φτάσει κανείς σε αυτόν τον γραφικό οικισμό. Η πιο συνηθισμένη είναι μέσω του Παλαιού Παντελεήμονος, από τον οποίο απέχει 14 χιλιόμετρα ασφαλτοστρωμένου ορεινού δρόμου, με το τελευταίο χιλιόμετρο να είναι χωματόδρομος. Εναλλακτικά, μέσω της Κάτω Σκοτίνας, από τη συνοικία Βασίλα, ένας υπέροχος δασικός χωματόδρομος μήκους 6 χιλιομέτρων οδηγεί στο χωριό. Μια τρίτη επιλογή είναι από το χωριό Καλλιπεύκη (Νιζηρός) του Νομού Λαρίσης, σε απόσταση 12 χιλιομέτρων. Πολλοί προτείνουν την ανάβαση μέσω Π. Παντελεήμονος και την κάθοδο μέσω Κ. Σκοτίνας για μια πλήρη εμπειρία.

Το χωριό που έγινε «φάντασμα»

Στην τελευταία επίσημη απογραφή του 2011, στα Σκοτεινά Πιερίας καταγράφηκε μόνο ένας κάτοικος. Με τον καιρό, ο οικισμός μετατράπηκε σε ένα πραγματικό «χωριό φάντασμα». Μέχρι τις 31 Αυγούστου 1926, ονομαζόταν Μόρνα, όνομα που σημαίνει «σκοτεινός τόπος». Η ονομασία αυτή προέρχεται από τη γεωγραφική του θέση ανάμεσα σε δύο βουνά, που περιορίζει τη φωτεινότητα του ήλιου. Ο Γιώργος Λεκάκης, εγγονός πρώην κατοίκου, εξηγεί ότι η λέξη Μόρνα «προέρχεται από την επήρεια της θεσσαλιώτικης ντοπιολαλιάς σε συνδυασμό με την ηπειρώτικη», απορρίπτοντας την άποψη ότι προέρχεται από την τουρκική λέξη «μόρνο».

Πλούσια ιστορία και σκοτεινοί μύθοι

Η Παλαιά Σκοτίνα εγκαταλείφθηκε από τους τελευταίους μόνιμους κατοίκους της τη δεκαετία του 1970. Αυτή δεν ήταν η πρώτη εγκατάλειψη στην ιστορία των Σκοτινιωτών. Το αρχικό τους χωριό βρισκόταν στην περιοχή της Καλαμπάκας, από όπου μετακινήθηκαν σε μια άλλη τοποθεσία στα σύνορα Πιερίας-Θεσσαλίας, πριν τελικά εγκατασταθούν στην Άνω Σκοτίνα. Και αυτός ο οικισμός εγκαταλείφθηκε σταδιακά όταν οι κάτοικοι μετακινήθηκαν στον σύγχρονο κύριο οικισμό Σκοτίνα, χαμηλότερα στους πρόποδες του Ολύμπου.

Σήμερα, αν και εγκαταλελειμμένο, το χωριό διατηρεί την αύρα του. Αρχοντικά σπίτια, πετρόστρωτα μονοπάτια και η κεντρική εκκλησία με τον πλάτανο μαρτυρούν μια ζωή που κάποτε έβριζε εδώ. Στην περιοχή τριγυρνούν ακόμη ελεύθερα άλογα, προσθέτοντας ένα στοιχείο άγριας φύσης στο τοπίο. Η Άνω Σκοτίνα παραμένει ένας τόπος όπου η ιστορία, οι θρύλοι και η φύση συναντιούνται, προσφέροντας μια μοναδική εμπειρία στους επισκέπτες που τολμούν να εξερευνήσουν τα μονοπάτια της.